Dấu hiệu trẻ chậm nói bệnh lý và những phương pháp can thiệp sớm từ chuyên gia

Chậm nói ở trẻ có thể là tình trạng tạm thời và kỹ năng nói sẽ hoàn thiện theo thời gian. Nhưng ở một số trẻ, chậm nói là dấu hiệu cho thấy trẻ đang mắc phải một bệnh lý nào đó và cần những biện pháp can thiệp kịp thời.

Đầu tiên cần hiểu đúng hai khái niệm: chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ.

+ Khả năng nói: là khả năng thể hiện một ngôn ngữ và phát âm (nói đúng các âm và các từ).

+ Khả năng ngôn ngữ: là khả năng biểu đạt và tiếp nhận thông tin theo một cách có ý nghĩa. Khả năng ngôn ngữ bao gồm: ngôn từ, ngôn ngữ cơ thể và sau này là viết.

Trẻ được chẩn đoán chậm phát triển ngôn ngữ khi trẻ phát âm tốt các từ, nhưng chỉ ghép được 2 từ với nhau. Còn trẻ chậm nói tức là trẻ có thể sử dụng từ, cụm từ diễn đạt nhưng rất khó hiểu. Hai khả năng này cần được phân biệt để có sự can thiệp kịp thời.

Các giai đoạn phát triển kỹ năng nói của trẻ

12 tháng

Trẻ bắt đầu bập bẹ được các phụ âm và biết cách sử dụng âm thanh để tương tác.

Từ 12 – 15 tháng

Trẻ đã nói được kha khá từ đơn giản, có thể hiểu và làm theo những chỉ dẫn.

Từ 18 – 24 tháng

Đây là giai đoạn quan trọng để phát triển khả năng nói ở trẻ. Trẻ có thể chỉ vật và gọi tên, nói được câu đơn có nghĩa, ghép các từ đơn với nhau, vừa nói vừa bắt chước hành động của người khác.

Từ 2 tuổi trở lên:

Đây là thời điểm mà vốn từ của trẻ tăng lên nhanh chóng. Ở độ tuổi này, những câu trẻ nói thường rất dễ hiểu.

Dấu hiệu cảnh báo trẻ chậm nói

Thích sử dụng hành động hơn là lời nói

Ở trẻ bình thường, trong thời gian tập nói sẽ nói rất nhiều đi kèm hành động để thể hiện suy nghĩ. Nhưng trẻ chậm nói lại thích dùng hành động hơn khiến việc giao tiếp với trẻ gặp nhiều khó khăn vì không biết trẻ muốn gì, cần gì.

Hạn chế vốn từ

Thường trẻ từ 18 tháng trở lên đã có thể nói được một số từ đơn giản. Đến 2 tuổi trẻ có khoảng 200 – 500 từ trong kho từ vựng. Nếu ít hơn phụ huynh nên xin ý kiến của các chuyên gia.

Không bắt chước được âm thanh

Các vấn đề về thính giác cũng là nguyên nhân khiến trẻ chậm nói. Tình trạng này khiến trẻ không nghe rõ những gì người khác nói, từ đó gặp khó khăn trong việc nói, hiểu, bắt chước và sử dụng ngôn ngữ.

Không hiểu được yêu cầu đơn giản

Thông thường, đến 3 tuổi, trẻ đã có khả năng nghe hiểu tương đối tốt. Trẻ có thể hiểu được các yêu cầu từ đơn giản cho đến phức tạp. Nếu trẻ phản ứng rất chậm khi được hỏi những câu rất đơn giản thì có thể đã mắc chứng chậm nói.

Không thể nói câu hoàn chỉnh

Trẻ chỉ có thể nói được những câu ngắn khoảng 2 – 3 từ và gặp khó khăn trong việc ghép các từ đơn lại với nhau, không thể nói được một câu hoàn chỉnh.

Phương pháp can thiệp khi trẻ bị chậm nói

Nguyên nhân gây ra tình trạng chậm nói ở trẻ có thể do khiếm khuyết cơ thể, tâm lý hay hội chứng tự kỷ. Bên cạnh việc đưa trẻ đi khám ngay thì bố mẹ có thể làm theo những khuyến cáo từ các bác sĩ, chuyên gia tâm lý như sau:

+ Dành nhiều thời gian nói chuyện, hát và yêu cầu trẻ bắt chước lại âm thanh được nghe.

+ Dạy trẻ những từ đơn giản nhất kèm theo hình ảnh và hành động minh họa để trẻ dễ nhớ, dễ hình dung.

+ Đọc sách, truyện phù hợp lứa tuổi cho trẻ.

+ Cho trẻ tham gia hoạt động với các bạn cùng độ tuổi hay vui chơi ngoài trời để kích thích khả năng tương tác và phản xạ của trẻ.

+ Đưa trẻ đi khám nếu gặp khiếm khuyết về cơ thể như: thính giác, cấu trúc của lưỡi, vòm miệng, khuyết tật trong phối hợp giữa não với môi, lưỡi và hàm.

+ Cho trẻ tham gia lớp trị liệu ngôn ngữ.

Theo Dantri